Πόσα από τα προγράμματα που χρησιμοποιείτε καθημερινά τα πληρώνετε με συνδρομή, ενώ υπάρχει μια εξίσου καλή, δωρεάν και ανοιχτού κώδικα εναλλακτική; Αυτή η απορία στάθηκε η αφορμή για το LibreHub: έναν κατάλογο που συγκεντρώνει τις καλύτερες ελεύθερες λύσεις λογισμικού σε έναν χώρο, οργανωμένες ώστε να τις βρίσκετε εύκολα, χωρίς τεχνική ορολογία και χωρίς κόστος.

Το ελεύθερο λογισμικό ανοιχτού κώδικα υπάρχει εδώ και δεκαετίες, με έργα που έχουν αποδείξει την αξία τους σε εκατομμύρια χρήστες. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη επιλογών. Είναι ότι οι επιλογές αυτές είναι διάσπαρτες σε δεκάδες ιστοσελίδες, forum και λίστες που ξεχνιούνται. Το LibreHub φιλοδοξεί να γίνει το σημείο αναφοράς όπου κάποιος μπαίνει με μια απλή ερώτηση, «ποια είναι η δωρεάν εναλλακτική του Photoshop;», και φεύγει με απάντηση μέσα σε δευτερόλεπτα.

Τι είναι το LibreHub

Το LibreHub είναι ένας κατάλογος ελεύθερου λογισμικού, δομημένος γύρω από μία ιδέα: για κάθε δημοφιλές ιδιόκτητο πρόγραμμα, υπάρχει σχεδόν πάντα μια ανοιχτού κώδικα εναλλακτική που αξίζει να δοκιμάσετε. Ο κατάλογος οργανώνεται σε κατηγορίες, από Γραφείο και Γραφικά μέχρι Εκπαίδευση και Λειτουργικά Συστήματα, και κάθε καταχώρηση συνοδεύεται από σύντομη περιγραφή, την άδεια χρήσης του λογισμικού και σύνδεσμο προς την επίσημη σελίδα του.

Η πλοήγηση είναι σκόπιμα απλή: μια μπάρα αναζήτησης στην κορυφή, φίλτρα κατηγοριών από κάτω, και κάρτες λογισμικού που δείχνουν αμέσως τι κάνει κάθε πρόγραμμα και ποιο ιδιόκτητο εργαλείο αντικαθιστά. Υπάρχει επίσης εναλλαγή σε σκοτεινό θέμα, για όσους προτιμούν πιο ήσυχη οπτικά εμπειρία.

Γιατί έχει σημασία το ελεύθερο λογισμικό

Η επιλογή ενός ανοιχτού λογισμικού αντί ενός ιδιόκτητου δεν είναι απλώς θέμα εξοικονόμησης χρημάτων, αν και αυτό από μόνο του έχει βαρύτητα όταν οι μηνιαίες συνδρομές πολλαπλασιάζονται. Είναι κυρίως θέμα ελέγχου: ποιος αποφασίζει τι θα κάνει το πρόγραμμα που χρησιμοποιείτε, πού πηγαίνουν τα δεδομένα σας, και τι θα συμβεί αν η εταιρεία πίσω από αυτό αλλάξει πολιτική τιμολόγησης ή απλώς σταματήσει να το υποστηρίζει.

Το ανοιχτό λογισμικό λύνει αυτά τα ερωτήματα με διαφορετικό τρόπο. Ο κώδικας είναι δημόσιος, οπότε οποιοσδήποτε μπορεί να δει τι ακριβώς κάνει το πρόγραμμα. Η ανάπτυξη γίνεται από κοινότητες αντί από ένα κλειστό τμήμα μιας εταιρείας, κάτι που σημαίνει ότι ένα έργο δεν εξαφανίζεται επειδή μια εταιρική απόφαση το αποφάσισε. Και επειδή τα δεδομένα σας συχνά μένουν στη δική σας υποδομή, έχετε μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στην ιδιωτικότητά σας απ' ό,τι με πολλές αντίστοιχες υπηρεσίες cloud.

Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι κάθε ανοιχτό εργαλείο είναι τέλειο ή ταιριάζει σε όλους. Σημαίνει όμως ότι αξίζει να γνωρίζετε τις επιλογές σας πριν αποφασίσετε, και εκεί μπαίνει στο παιχνίδι το LibreHub.

Πώς να χρησιμοποιήσετε τον κατάλογο

Δεν χρειάζεται εγγραφή, λογαριασμός ή οποιαδήποτε ρύθμιση. Ανοίγετε τη σελίδα https://librehub.netlify.app/, πληκτρολογείτε στην αναζήτηση είτε το όνομα ενός ιδιόκτητου προγράμματος («Photoshop», «Office», «Zoom») είτε αυτό που θέλετε να κάνετε, και ο κατάλογος σας δείχνει τις σχετικές ελεύθερες εναλλακτικές. Αν προτιμάτε να περιηγηθείτε ελεύθερα, τα φίλτρα κατηγοριών από κάτω σας αφήνουν να δείτε τι υπάρχει διαθέσιμο ανά τομέα, χωρίς να ξέρετε εκ των προτέρων τι ψάχνετε.

Κάθε κάρτα λογισμικού δίνει μια πρώτη εικόνα: τι κάνει το πρόγραμμα, ποιο γνωστό ιδιόκτητο εργαλείο υποκαθιστά, και ποια άδεια χρήσης έχει. Από εκεί, ένα κλικ σας οδηγεί στην επίσημη σελίδα του κάθε έργου, για να κατεβάσετε ή να διαβάσετε περισσότερα.

Μια βόλτα στον κατάλογο

Για να πάρετε μια ιδέα του εύρους, δείτε μερικά παραδείγματα από διαφορετικές κατηγορίες.

Γραφείο & Παραγωγικότητα

• LibreOffice — πλήρης σουίτα γραφείου (κειμενογράφος, υπολογιστικά φύλλα, παρουσιάσεις) αντί για το Microsoft Office, με πλήρη συμβατότητα στα περισσότερα αρχεία .docx και .xlsx.

Δημιουργικότητα & Πολυμέσα

• GIMP — επεξεργασία εικόνας αντί για το Photoshop, με στρώσεις, φίλτρα και υποστήριξη plugins.
• Krita — ψηφιακή ζωγραφική και illustration, δημοφιλές ανάμεσα σε καλλιτέχνες κόμικ και concept art.
• Kdenlive — μοντάζ βίντεο αντί για το Premiere, με πολλαπλά κανάλια και εφέ μετάβασης.
• Blender — 3D μοντελοποίηση, animation και rendering, γνωστό και σε επαγγελματικά στούντιο.

Επικοινωνία & Συνεργασία

• Signal — κρυπτογραφημένα μηνύματα και κλήσεις αντί για το WhatsApp.
• Element, πάνω στο πρωτόκολλο Matrix — ομαδική επικοινωνία αντί για Slack ή Teams, με δυνατότητα να τρέξει κανείς τον δικό του server.
• Jitsi Meet — τηλεδιασκέψεις αντί για Zoom, χωρίς λογαριασμό για τους συμμετέχοντες.
• Nextcloud — αποθήκευση αρχείων και συγχρονισμός αντί για Google Drive ή Dropbox, με τα δεδομένα να μένουν εκεί που θέλει ο χρήστης.

Ασφάλεια & Ιδιωτικότητα

• Vaultwarden — διαχείριση κωδικών πρόσβασης αντί για LastPass ή 1Password.
• Firefox — περιήγηση στο διαδίκτυο αντί για Chrome, με μεγαλύτερη έμφαση στην ιδιωτικότητα.
• Tor Browser — ανώνυμη περιήγηση για όσους θέλουν επιπλέον επίπεδο προστασίας.

Επιχειρησιακές Λύσεις & Εκπαίδευση

• Odoo — διαχείριση επιχείρησης (ERP/CRM) αντί για ακριβά επιχειρησιακά πακέτα.
• OpenProject — διαχείριση έργων αντί για Jira ή Asana.
• Moodle — πλατφόρμα ηλεκτρονικής μάθησης, χρησιμοποιούμενη από πανεπιστήμια και σχολεία σε όλο τον κόσμο.

Λειτουργικά Συστήματα

• Linux Mint, Ubuntu και Fedora — πλήρη λειτουργικά συστήματα αντί για Windows ή macOS, με ενεργές κοινότητες υποστήριξης.

Αυτά είναι μόλις μερικά από τα 328+ εργαλεία του καταλόγου. Κάθε κατηγορία κρύβει και δεύτερες, λιγότερο γνωστές επιλογές που αξίζει να ανακαλύψει κανείς περιηγούμενος.

Για ποιον είναι το LibreHub

Το κοινό-στόχος περιλαμβάνει, φυσικά, όσους ήδη αγαπούν το ελεύθερο λογισμικό και θέλουν να ανακαλύψουν νέα εργαλεία. Αλλά η φιλοδοξία είναι μεγαλύτερη: το LibreHub φτιάχτηκε για να εξυπηρετεί και όποιον απλώς ψάχνει μια φθηνότερη ή πιο ιδιωτική λύση σε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα, χωρίς να γνωρίζει καν τον όρο «ανοιχτό λογισμικό». Φοιτητές που θέλουν να αποφύγουν ακριβές άδειες, μικρές επιχειρήσεις που ψάχνουν εναλλακτικές σε ακριβά επιχειρησιακά πακέτα, εκπαιδευτικοί, ή απλώς κάποιος που…

On September 19–20, the Nextcloud Conference 2026 celebrated ten years since the project was founded. I was there, like I have been at almost every conference since 2016, and this year felt like a good moment to look back at what that decade actually looked like from the seat of a community volunteer, not a developer.

I didn't come to Nextcloud as a developer, and I still don't write code for the project. I'm not sure that detail matters much anymore, but it mattered a lot when I started, so it's worth saying up front: everything below was built by someone who joined a mailing list, not a codebase.

2016: A project with no product yet

I joined the Nextcloud community in 2016, the same year the project was announced. There was no polished product to point to yet, mostly a fork, a name, and a lot of people arguing, in a good way, about what the software should become. What I remember most from that period isn't a feature or a release date. It's the feeling of designing something out loud, in public, before it existed. We weren't reacting to a roadmap someone else had written. We were the ones sketching it.

It's worth explaining why that specific moment mattered so much, because it's easy to romanticize "the early days" of any project after the fact. The reason it mattered is practical, not sentimental: when a project has no product yet, the only thing it has is the people arguing about what it should be. Whoever shows up to that argument ends up shaping the outcome, whether or not they ever touch the source code. I showed up mostly on lists and forums, asking questions and translating…